Vijf misverstanden over verplichte aansluiting bij een bedrijfstakpensioenfonds

Veel werkgevers weten dat zij voor hun werknemers een pensioenregeling moeten treffen als hun onderneming onder een verplicht gesteld bedrijfstakpensioenfonds valt. Toch is lang niet altijd duidelijk wanneer die verplichting geldt.

De werkingssfeer van een pensioenfonds wordt bepaald door de bedrijfsactiviteiten en de bepalingen van het verplichtstellingsbesluit. Dat leidt regelmatig tot verrassingen. We bespreken vijf veelvoorkomende misverstanden aan de hand van uitspraken van rechters.

Misverstand 1: mijn bedrijf staat bij de KvK in een andere branche

De branchecode waarmee een onderneming bij de Kamer van Koophandel staat ingeschreven, is niet doorslaggevend voor de verplichte aansluiting bij een pensioenfonds. Een voorbeeld is een uitspraak over drie maaltijdbezorgers. De ondernemers vonden dat hun werkzaamheden niet onder detailhandel vielen. Zij bereidden immers maaltijden op bestelling. De rechter oordeelde dat ook bereide maaltijden onder de verkoop van waren kunnen vallen. De ondernemers moesten daarom aansluiten bij Pensioenfonds Detailhandel.

Wat betekent dit? De feitelijke bedrijfsactiviteiten zijn belangrijker dan de branchebenaming of SBI-code van een onderneming.

Misverstand 2: wij besteden de werkzaamheden uit, dus vallen niet onder het pensioenfonds

Ook dit is niet altijd juist. Een projectontwikkelaar liet de fysieke bouw van woningen en andere gebouwen uitvoeren door externe bouwbedrijven. Zelf hield de onderneming zich bezig met het ontwerpen, organiseren, begeleiden en opleveren van bouwprojecten.

Volgens het Gerechtshof Den Haag viel deze onderneming toch onder de werkingssfeer van Bpf Bouw. De projectontwikkelaar was namelijk verantwoordelijk voor de regie en realisatie van het totale bouwproces. Dat de onderneming zelf geen fysieke bouwwerkzaamheden uitvoerde, maakte daarbij niet het verschil.

Wat betekent dit? Ook de organisatie en begeleiding van werkzaamheden kunnen onder een verplichtstellingsbesluit vallen. Dat hangt af van de precieze omschrijving van de werkingssfeer.

Misverstand 3: het gaat maar om een klein deel van onze activiteiten

Een onderneming kan verschillende activiteiten combineren. Soms valt slechts een klein onderdeel daarvan binnen de omschrijving van een verplicht gesteld pensioenfonds. Dat betekent niet automatisch dat de onderneming moet aansluiten. De Hoge Raad heeft in mei 2026 geoordeeld dat activiteiten van verwaarloosbare omvang buiten de werkingssfeer kunnen blijven, ook als het verplichtstellingsbesluit geen expliciete ondergrens noemt.

In deze zaak ging het om een groothandel die onder andere werkkleding van bedrijfslogo's voorzag. De Hoge Raad bepaalde dat opnieuw moest worden onderzocht of deze werkzaamheden slechts op verwaarloosbare schaal werden uitgevoerd. Maar let op: er bestaat geen algemeen percentage waaronder een onderneming automatisch buiten de verplichtstelling valt.

Wat betekent dit? De omvang van een nevenactiviteit kan belangrijk zijn. Daarbij kunnen omzet, arbeidsuren, loonsom en de verhouding tot andere bedrijfsactiviteiten een rol spelen.

Misverstand 4: we hebben al een eigen pensioenregeling

Een eigen pensioenregeling betekent niet dat een werkgever automatisch is vrijgesteld van deelname aan een verplicht gesteld bedrijfstakpensioenfonds. Als een onderneming onder de werkingssfeer valt, geldt de verplichtstelling in beginsel ook wanneer de werkgever al een pensioenregeling bij een verzekeraar of andere pensioenuitvoerder heeft afgesloten. In bepaalde situaties kan vrijstelling van verplichte deelname mogelijk zijn. Daarvoor gelden echter specifieke voorwaarden.

Wat betekent dit? Controleer eerst of een verplichtstelling geldt. Is dat het geval, onderzoek dan of vrijstelling mogelijk is en aan welke voorwaarden moet worden voldaan.

Misverstand 5: het pensioenfonds heeft zich nooit bij ons gemeld

Werkgevers zijn zelf verantwoordelijk voor het naleven van een verplichte pensioenregeling. Het uitblijven van een bericht van een pensioenfonds betekent niet dat er geen verplichting bestaat. Dat blijkt bijvoorbeeld uit een uitspraak over bemiddelingsplatform Nina.Care. De onderneming hield zich onder andere bezig met gastouderbemiddeling. Volgens de rechter viel zij daardoor over een periode van meerdere jaren onder Pensioenfonds Zorg en Welzijn.

Wat betekent dit? Een pensioenverplichting kan al bestaan voordat een pensioenfonds contact opneemt. Achteraf kan dat leiden tot aanzienlijke financiële gevolgen.

Hoe weet u of uw onderneming onder een pensioenfonds valt?

De uitkomst hangt onder andere af van:

  • de feitelijke bedrijfsactiviteiten;
  • de omschrijving van de werkingssfeer in het verplichtstellingsbesluit;
  • de verhouding tussen verschillende bedrijfsactiviteiten;
  • de inzet van medewerkers en de verdeling van de loonsom;
  • eventuele uitzonderingen of vrijstellingsmogelijkheden.

Ook veranderingen binnen een onderneming kunnen aanleiding zijn om de pensioenverplichtingen opnieuw te onderzoeken. Denk aan uitbreiding van de dienstverlening, een overname of het toevoegen van nieuwe bedrijfsactiviteiten.

Voorkom financiële risico's met een werkingssfeeronderzoek

De uitspraken laten zien dat de beoordeling van een pensioenverplichting maatwerk is. Een onjuiste beoordeling van de werkingssfeer kan leiden tot achterstallige pensioenpremies, rente en langdurige discussies met een pensioenfonds.

BPF-CAO Auditbureau onderzoekt of ondernemingen onder de werkingssfeer van een verplicht gesteld bedrijfstakpensioenfonds vallen. Daarmee krijgen werkgevers en hun adviseurs duidelijkheid over de pensioenverplichtingen en eventuele risico's.

Twijfelt u of uw onderneming bij een bedrijfstakpensioenfonds moet zijn aangesloten? Laat dan tijdig een werkingssfeeronderzoek uitvoeren. Bel 085 130 11 39 voor persoonlijk advies of vraag een vrijblijvende offerte aan.